आमाको मायाको सीमा हुँदैन

आमाको मायाको सीमा हुँदैन
-गिरिस चन्द्र पराजुली कुनै एउटा सानो गाउँमा ममतामयी आमा थिइन्। उनको एकमात्र छाेरा थियो। त्यही छोराको हेरचाहमा ति आमा अवरात्र सदैव खट्थिइन्। छोराको भविष्यबारे कल्पना गर्दै दिनरात बिताउँथिइन्। उनको हरेक अङ्गमा त्यहीँ छोराको माया र ममता थियो। कुनै दिन छाेरा घर ढिलो आएको बेला सोध्थिइन् , बाबु किन आज ढिलो , का गएको थियौं, के खायौं । यति मात्र का होर छोराको शरीरमा कुनै घाउ, चोट केही भयो भने आमाले उसको ...

कबिता : शिक्षा

कबिता : शिक्षा
शिक्षा सानैदेखि लिने बानी गरौं। भविस्यमा अरुको भर नपरौ।। शिक्षाले ल्याउँछ श्रम र रोजगार। अशिक्षित भए पछि हुन्छ बेरोजगार।। मान र सम्मान गर्न सिकाउँछ शिक्षाले ,पढ्न सिकाउँछ। भविष्यको उज्यालो यात्रालाई यसले देखाउँछ।। शिक्षक, शिक्षिकाले दिनुभयो ज्ञान । पढाइमा अनुशासन नभए हुन्छ अज्ञान।। शिक्षानै हो हाम्रो मुख्य कर्म। शिक्षाले नै सिकाउँछ गरिबीको मर्म।। शिक्षाले गास्छ एउटै म...

निबन्ध: बच्चाका आँखा

निबन्ध: बच्चाका आँखा
पुण्य कार्की नानीहरुलाई हामीले जुन कुरा जसरी सिकाइ गरिरहेका छौँ, त्यो देख्ता घरिघरि त यस्तो लाग्छ, उनीहरुलाई पराधिन बनाइरहेका छौँ, उनीहरुको मौलिक स्वतन्त्रता छिनिरहेका छौँ । शिक्षाले र ज्ञानले उनीहरुलाई स्वतन्त्र बनाउँदै लग्नु पर्नेमा हाम्रो तथाकथित ज्ञान र सिकाइले उनीहरुको काँधमा परतन्त्रताको जुवा कसिरहेका छौँ । असीम ज्ञानको समुद्रमा हेलिने बच्चाको अन्तहीन स्वतन्त्रतालाई एक दुष्कर सिकन्जामा कोचि...

स्याबास रबि !!

स्याबास रबि !!
गणेश उप्रेती पुरुष हामी येस्तै हो , जे पनि गर्न मिल्ने ! जता पनि जान पाउने । गाउंको साढे जस्तो ? जस्को बाली खाए नी भो । जुन गोठ भत्काए नी भो । एउटीलाइ थर्काउ , अर्कीलाइ फकाउ । सगैकीलाइ झुक्याउ , बाहिरकीलाइ फुर्क्याउ । बहाना चै देउ एउटा । कुरो मिलेन ! मन मिलेन ! तन मिलेन ! धन मिलेन ! उ एउटी महिला हो , दिनै पिछ्छे थोत्री रहने । हामी एउटा पुरुष हौ , मिनेटै पिछ्छे मात चढने । ...

प्रगतिशील लेखक सङ्घ उदयपुरको साहित्यिक भेला कटारीमा

प्रगतिशील लेखक सङ्घ उदयपुरको साहित्यिक भेला कटारीमा
कटारी । प्रगतिशील लेखक सङ्घ उदयपुरको साहित्यिक भेला शनिबार कटारीमा सम्पन्न भएको छ । कटारी नगरपालिकाका उप प्रमुख भिमकुमारी राउतको प्रमुख आथित्यतामा भेला सम्पन्न भएको हो । भेलाले प्रगतिशिल अध्ययन समुह भिम बहादुर पौडेलको अध्यक्षतामा समिती गठन गरेको छ । कार्यक्रममा अतिथी प्रलेसका  रास्ट्रिय परिषद सदस्य हरि कट्टेल, कवि तथा साहित्यकार पुन्य कार्की उदयश्री क्याम्पस प्रमुख मुकेस थापा, ...

कबिता- ए भ्रष्टाचारका मतियारहरू !

कबिता- ए भ्रष्टाचारका मतियारहरू !
ए भ्रष्टाचारका मतियारहरू ! ए भ्रष्टाचारका मतियारहरू ! साम्राज्यवादका हतियार हरू !! यो अन्तिम दिन तिम्रो हो, भोलिको दिन त तिम्रो मृत्यु हो ! जति खानु छ आजै बेस्सरी खाऊ ! सक्छौ सात पुस्तालाई पुग्ने कमाऊ ! भाइ-भतिजा , साला-साली , भस्मै पोष आजै खाऊ रमाऊ ! ए भ्रष्टाचारका.........! गहिरी रहेछ हेर त तिम्रो चिहान झुल्कन्छ पक्कै पनि हाम्रो विहान यो अन्तिम रात हो अन्तिम भोज हो यो तिम्रो पुस...

लेखापालको साहित्य यात्रा

लेखापालको साहित्य यात्रा
 उदयपुर : झट्ट अनुहार हेर्दा ३५ देखि ४० वर्षे युवा। उमेर सोध्यो भने भन्छन्, '४७ वर्ष पुगेँ। पेसामा  निजामती सेवा सरकारी जागिरे हुँ। सेवा समूह लेखा, साहित्यमा कलम चलाउँछु। नाम दरिएको साहित्यकार होइन, समाजमा देखेका वास्ताविक मनका वहहरू ऐना जस्तै छर्लंग देखाउँने प्रयास गर्छु।' तेश्रो कृति हालैमात्र सार्बजनिक गरेका साहित्यकार चन्द्रमणि पौडेल पेसाले लेखापाल हुन् सरकारी कार्यालयका । हाल कोष तथा ले...

एक सरकारी कर्मचारीको साहित्यिक सृजना ‘राप’ बजारमा

एक सरकारी कर्मचारीको साहित्यिक सृजना ‘राप’ बजारमा
“मैले बुझेको जीवन र उसले भोगेको जीवन नितान्त फरक छ । उ जीवनभित्र जीवन बोकेर बाँचेको छ, जीवनभित्रको गहुँङ्गोपन उ महशुस नगर्न सक्छ । उ त्यसलाई सुमसुम्याउँछ, ढाढस दिन्छ तर ......... म जीवनभित्र उसको आत्म बोकेर बाँचीरहेछु र उसलाई खोजीरहेछु । उसको न्यानो स्पर्श र चिसोपनाको आभाष.....। बस कल्पनामा हराउँन मन पराउँने एउटा बबुरो....! स्नेहत्वको खडेरीमा कतै नहेरी हाम फाल्ने मेरो मन ! म जस्तै छ छैन ,कल्पना गर...

एकल महिलाको कथा : ‘बन्द पर्खालभित्र’

एकल महिलाको कथा : ‘बन्द पर्खालभित्र’
-दीपशिखा शर्मा पौषको महिना,साँझको खाना खाएर ओछ्यानमा लमतन्न परिरहेकी थिएँ । बिगतका तिता यादहरुले रातभर निद्रा परेको थिएन । ओल्टे कोल्टे फेर्दै,छट्पटाउँदा छट्पटाउँदै कतिबेला आँखा लागेछ पत्तै भएन । बिउझिंदा सुर्योदय भइसकेको थियो । उठेर घडि हेरें,सात बजिसकेछ । बाहिर निस्कन मन लागेन । शनिबारको दिन,हातमुख धोई फ्रेस भएर पुनःपलङमा पल्टें । चिसो सिरेटोमा ब्ल्यान्केटभित्र गुटमुटिएर घर बाहिरका दृष्यहरु...

मोफसलका लेखकको पीडा : लेखक राममणि पोखरेल भन्छन्, ‘किताब झोलामा बोकेर बेच्न हिँड्नुपर्छ’

मोफसलका लेखकको पीडा : लेखक राममणि पोखरेल भन्छन्, ‘किताब झोलामा बोकेर बेच्न हिँड्नुपर्छ’
बिदुर कटुवाल- उदयपुर ‘भाषा र प्रस्तुतिमा मिठास नहोला तर मैले लेखेका किताबमा हाम्रो समाजमा तपाईं हामीले भोगेका भोगाइहरू समेटेको छु, एक पटक पढिदिनुहोस् न!’ ‘तपाईंको पुस्तक पसलमा राखेर बेचिदिनुहोस् न!’ भन्दै आग्रह गर्दै हिँडेका कोही वृद्ध भेट्नुभयो भने सम्झनुहोस्, उनी हुन् उदयपुरका नामुद साहित्यकार राममणि पोखरेल। उदयपुर साहित्य परिषद्का अध्यक्षसमेत रहेका पोखरेलका विभिन्न विधाका एक दर्जनभन्दा ब...